Nằm ẩn mình giữa rừng thông xanh mướt trên núi Phượng Hoàng, thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương, đền thờ Chu Văn An tỏa ra vẻ cổ kính, thanh tịnh. Với không gian rộng rãi, cảnh quan thiên nhiên hữu tình và kiến trúc bề thế, nơi đây là điểm đến của học sinh, sinh viên, giáo viên, du khách gần xa và những người tìm kiếm trải nghiệm tâm linh, văn hóa truyền thống. Bài viết hôm nay hãy cùng HaiDuongtoplist khám phá ngay địa chỉ này nhé!
Giới thiệu đền thờ Chu Văn An
Đền thờ Chu Văn An tọa lạc trên ngọn núi Phượng Hoàng, được gọi theo tên “Phượng Sơn linh từ”. Quần thể đền trải dài trên một thế đất cao, rộng, có địa thế phong thủy thuận lợi: phía trước là núi Ngọc làm tiền án, phía sau là núi Phượng làm hậu trẩm, hai bên là núi Kỳ Lân và Phượng Hoàng như sải cánh chim phượng vươn ra. Cảnh quan thiên nhiên bao quanh đền mang lại cảm giác thanh bình, lý tưởng để vãn cảnh, chiêm nghiệm và học hỏi về lịch sử văn hóa.
Công trình kiến trúc của đền mang dáng dấp thời Nguyễn, thiết kế theo kiểu chữ Đinh, chồng diêm hai tầng, tám mái. Những chi tiết chạm trổ, điêu khắc ở đền như tứ linh, tứ quý – long, ly, quy, phượng; tùng, cúc, trúc, mai – đều thể hiện sự tinh xảo và cầu kỳ của nghệ thuật truyền thống. Y môn được sơn son thếp vàng, trang trí hình rồng chầu hoa cúc mãn khai, mang đến vẻ đẹp uy nghiêm, trang trọng cho toàn bộ công trình.
Khám phá kiến trúc và quần thể đền Chu Văn An
Quần thể đền thờ Chu Văn An gồm năm gian tiền tế và một gian hậu cung, với năm ban thờ chính. Tại hậu cung, bức tượng đồng nặng 100 kg của Chu Văn An được đặt trang nghiêm, phía trên là bức đại tự mang dòng chữ “Vệ Dực Chính Đạo”. Trong khuôn viên còn lưu giữ bia đá “Chu Văn An hành trạng” dựng năm Tự Đức thứ 10 (1857), cao 100 cm, rộng 52 cm, dày 16 cm, với khoảng 1.200 chữ khắc tỉ mỉ theo phong cách điêu khắc thời Nguyễn.
Ngay cửa chính vào đền là cây duối cổ, đánh dấu vị trí ngôi nhà xưa mà Chu Văn An từng sinh sống khi ẩn cư. Cách đền khoảng 600 m về phía sau là khu lăng mộ của thầy, vị trí được cho là phần đầu chim Phượng theo truyền thuyết phong thủy, biểu tượng của đức hạnh và công lý. Gần mộ có một giếng nhỏ, nơi du khách thường lấy nước uống để cảm nhận khí thiêng của sông núi.
Khu vực đền cũng có 112 bậc đá dẫn lên tiền điện, tam quan nội, tam quan ngoại, ba sân chính: sân hạ, sân trung, sân thượng, cùng với vườn cây, hai nhà giải vũ và hai nhà bia. Hai bên sân chính được trang trí đôi rồng đá uy nghi. Kiến trúc mái ngói liệt cong mềm mại, các bức phù điêu Long – Phượng tinh xảo, tạo cảm giác vừa trang nghiêm vừa gần gũi với thiên nhiên.
Trải nghiệm hoạt động tại đền Chu Văn An Hải Dương
Khi đến đền Chu Văn An ở Hải Dương, du khách được hòa mình vào không gian linh thiêng, tham gia lễ hội truyền thống, khai bút đầu xuân và các hoạt động giáo dục ngoại khóa.
Lễ khai bút đầu xuân
Đây là sự kiện thường diễn ra vào ngày 6 tháng Giêng âm lịch. Trong không khí trang nghiêm, mọi người thực hiện nghi thức khai bút để cầu may, học hành tiến bộ và sự nghiệp thuận lợi. Học sinh và sinh viên có cơ hội trải nghiệm văn hóa chữ viết, rèn luyện sự kiên nhẫn và tập trung.
Lễ hội về nguồn
Vào cuối tháng 11 âm lịch, lễ hội về nguồn diễn ra nhằm tưởng nhớ Chu Văn An và tôn vinh những giá trị giáo dục mà thầy đã để lại. Các hoạt động nghệ thuật truyền thống, biểu diễn kịch nói, trò chơi dân gian và nghi thức dâng hương, dâng hoa tạo không gian vừa lễ nghi, vừa sinh động.
Dâng hương và tưởng niệm
Các buổi lễ tưởng niệm được tổ chức thường xuyên trong năm. Du khách tham gia dâng hương, cầu nguyện, lắng nghe câu chuyện về cuộc đời và sự nghiệp của Chu Văn An. Không khí nơi đây luôn yên tĩnh, trang nghiêm, tạo cảm giác gần gũi với lịch sử và văn hóa dân tộc.
Hoạt động ngoại khóa cho học sinh
Đền là địa điểm lý tưởng cho các hoạt động giáo dục trải nghiệm. Học sinh có thể học viết thư pháp, tìm hiểu về nghề gốm sứ truyền thống và các nghệ thuật dân gian. Những trải nghiệm này giúp các em hình dung sống động về cuộc sống, giá trị đạo đức và tinh thần học tập của thế hệ xưa.
Trải nghiệm tham quan thực tế ở đền thờ Chu Văn An
Người đã từng tham quan đền thừa nhận cảm giác bình yên, thanh tịnh khi bước qua 112 bậc đá dẫn lên tiền điện. Tiếng chim hót xen lẫn mùi thơm của hoa cỏ núi rừng tạo nên bầu không khí gần gũi với thiên nhiên. Khi đứng trước tượng đồng Chu Văn An trong hậu cung, dễ cảm nhận sự kính trọng của các thế hệ đi trước. Việc dâng hương hay tham gia lễ khai bút giúp du khách, đặc biệt là học sinh, sống trọn vẹn trải nghiệm văn hóa và giáo dục truyền thống.
Khi đến đền, du khách nên ăn mặc lịch sự, kín đáo, tránh quần áo ngắn và hở. Giữ im lặng và tôn trọng nghi lễ, quan sát cẩn thận nếu có sự kiện diễn ra. Một số khu vực hạn chế chụp ảnh, vì vậy cần quan sát biển báo hoặc hỏi nhân viên quản lý. Tránh chạm tay vào tượng, đồ thờ cúng và các tác phẩm nghệ thuật. Giữ gìn vệ sinh chung, không vứt rác bừa bãi, tuân thủ các quy định về ăn uống và hút thuốc.
Nằm yên bình trên núi Phượng Hoàng, đền thờ Chu Văn An là biểu tượng của sự tôn kính và tri ân đối với một nhà giáo vĩ đại. Quần thể kiến trúc độc đáo, cảnh quan thiên nhiên thanh tịnh, kết hợp các hoạt động trải nghiệm văn hóa, giáo dục, tạo ra hành trình du lịch vừa ý nghĩa, vừa thư giãn. Du khách rời đền với cảm giác được kết nối với lịch sử, học hỏi về truyền thống, đồng thời trải nghiệm không gian tâm linh, hòa mình vào vẻ đẹp thiên nhiên và kiến trúc truyền thống Việt Nam.
