Cách trung tâm TP Hải Dương khoảng 40 km về phía Đông Bắc, có một ngôi đền thiêng có chiều dài 17 km, cao 246 m so với mực nước biển – đó là Đền Cao An Phụ, còn được gọi là “An Phụ Sơn Từ”. Khu di tích thuộc xã An Sinh, thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương, nằm trong quần thể di tích quốc gia đặc biệt An Phụ – Kính Chủ – Nhẫm Dương, ghi dấu ấn lịch sử và văn hóa của triều Trần. Cùng HaiDuongtoplist tìm hiểu ngay qua bài viết này nhé!
Hành trình lên đỉnh đền Cao An Phụ
Con đường dẫn lên đền quanh co, uốn lượn theo địa hình núi An Phụ, được rợp bóng rừng thông xanh mát. Đi qua Nghi Môn Ngoại và Nghi Môn Nội, bước chân nhẹ trên những bậc đá tăm tắp, bạn dần cảm nhận được nhịp thở của núi rừng và sự trang nghiêm của một nơi linh thiêng. Từ dưới chân núi nhìn lên, đền Cao hiện ra giữa trời mây, uy nghi và thanh tĩnh, khiến du khách vừa hồi hộp vừa háo hức khi tiến gần hơn.
Cảnh vật xung quanh tạo nên một tổng thể hài hòa. Phía Đông Bắc nhìn về dãy Yên Tử sừng sững, phía Tây Bắc là Động Kính Chủ với dòng sông Kinh Thầy uốn lượn sát chân núi, phía Tây Nam là vùng châu thổ rộng lớn. Tất cả như một bức tranh thiên nhiên được kiến tạo tinh tế, nơi có phong thủy hữu tình và tầm nhìn bát ngát.
Lịch sử và ý nghĩa tâm linh đền Cao An Phụ
Đền Cao An Phụ được xây dựng từ thời Trần (thế kỷ XIII), thờ An Sinh Vương Trần Liễu, anh ruột Trần Thái Tông và thân phụ của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Trần Liễu sinh năm 1211, có công lao lớn trong việc ổn định triều Trần đầu tiên và đồng hành cùng con trai, Trần Quốc Tuấn, trong những cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông.
Năm 1237, triều đình phong cho Trần Liễu làm An Sinh Vương với lãnh thổ gồm An Phụ, An Sinh, An Dưỡng, An Hưng và An Bang. Vương đã khai hoang lập địa, xây dựng vùng quê trù phú, dân cư đông đúc. Sau khi mất vào năm 1251, nhân dân lập đền thờ trên đỉnh An Phụ để tưởng nhớ công lao của ông. Ngày 1 tháng 4 âm lịch trở thành ngày hội đền Cao An Phụ, thu hút hàng vạn du khách từ khắp nơi về dâng hương, bày tỏ lòng thành kính.
Khám phá đền Cao An Phụ Hải Dương có gì?
Khám phá Đền Cao An Phụ ở Hải Dương, nơi hội tụ lịch sử triều Trần, kiến trúc uy nghi, cây cổ thụ nghìn năm và tượng đài Hưng Đạo Đại Vương hùng vĩ.
Kiến trúc đền Cao An Phụ
Đền Cao mang kiểu kiến trúc “tiền nhất, hậu đinh”, gồm ba gian tiền tế, ba gian trung từ và một gian hậu cung. Điểm nhấn của đền nằm ở sự hòa quyện giữa kiến trúc, phong cảnh và cảnh quan thiên nhiên.
Tại gian tiền tế, du khách có thể chiêm ngưỡng nhiều hoành phi, câu đối ghi lại công lao của An Sinh Vương, sự gắn bó giữa con người và đất An Phụ. Hậu cung thờ tượng Trần Liễu và hai cháu nội là Đệ Nhất Vương Cô và Đệ Nhị Vương Cô, hai con gái của Hưng Đạo Đại Vương, tạo nên mối liên kết chặt chẽ giữa dòng họ và triều đại Trần. Tương truyền, hài cốt của Trần Liễu được đặt tại khu vực hậu cung, nơi chỉ mở cửa vào ngày giỗ của Ngài để du khách dâng hương.
Chùa Tường Vân – Ngôi chùa cổ trên đỉnh núi
Cùng tọa lạc trên đỉnh An Phụ là chùa Tường Vân, hay còn gọi là Chùa Cao, thờ Phật và Trần Nhân Tông – người sáng lập thiền phái Trúc Lâm Yên Tử. Chùa nằm giữa hai khe núi, hướng ra giếng Mắt Rồng, nước trong vắt quanh năm. Khuôn viên chùa còn có giếng Ngọc, Cung Mẫu và Lầu Cô, tạo nên một không gian linh thiêng và tĩnh lặng, giúp du khách tìm thấy sự thư thái giữa núi rừng.
Trong khuôn viên chùa, nhiều cây cổ thụ gần 800 năm tuổi đứng sừng sững như nhân chứng lịch sử, ghi dấu bao biến thiên thăng trầm. Một số cây đại nằm trước cửa chùa, tỏa bóng xanh mát quanh năm, trở thành điểm nhấn cảnh quan cho những bức ảnh lưu giữ kỷ niệm.
Tượng đài Hưng Đạo Đại Vương và phù điêu gốm khổng lồ
Nằm dưới đỉnh núi khoảng 500 m, tượng đài Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn cao 12,7 m, được ghép từ 65 phiến đá xanh núi Nhồi Thanh Hóa. Tượng thể hiện Trần Hưng Đạo ở tuổi 65, trong tư thế hiên ngang, tay phải cầm cuốn binh thư, tay trái tỳ đốc kiếm, tượng trưng cho chiến lược và tinh thần dẫn dắt quân dân Đại Việt đánh bại quân Nguyên Mông. Công trình hoàn thành ngày 8/10/1998, được xác lập kỷ lục Guinness năm 2013 về tượng đá xanh ngoài trời lớn nhất Việt Nam cuối thế kỷ 20.
Bên cạnh tượng đài là bức phù điêu gốm khổng lồ dài 45 m, cao trung bình 2,5 m, tái hiện ba cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông. Phù điêu được chế tác bởi những nghệ nhân làng Cậy, Bình Giang, Hải Dương, sử dụng 265 viên gạch và kỹ thuật tinh xảo, trở thành một công trình nghệ thuật ngoài trời ấn tượng, thu hút những ai yêu thích lịch sử và mỹ thuật.
Lễ hội và trải nghiệm văn hóa
Hàng năm, lễ hội đền Cao An Phụ diễn ra từ ngày 29/3, trong đó ngày 1/4 âm lịch là chính hội, kỷ niệm ngày mất của An Sinh Vương Trần Liễu. Du khách có thể tham gia các hoạt động như cầu an, rước kiệu, thưởng thức các trò chơi dân gian, thi đấu thể thao truyền thống như bóng truyền, bóng đá và cờ tướng.
Vào dịp lễ hội xuân Quý Mão 2023, thị xã Kinh Môn tổ chức lễ khai hội ngày 8 tháng Giêng, sau đó diễn ra các hoạt động tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Tứ Phủ, quy tụ 14 nghệ nhân thanh đồng trong và ngoài tỉnh Hải Dương. Không gian lễ hội tạo cơ hội cho du khách hòa mình vào đời sống văn hóa, tín ngưỡng bản địa, khám phá sự đa dạng trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam.
Trải nghiệm du lịch đền Cao An Phụ thực tế
Một ngày hành hương lên đỉnh An Phụ là trải nghiệm đầy cảm xúc. Từ những bước chân đầu tiên trên con đường đá uốn lượn, âm thanh của rừng thông, tiếng chim hót, và mùi hương nhè nhẹ từ hoa rừng khiến tâm hồn du khách thư thái. Đi qua các cổng nghi môn, chiêm ngưỡng hoành phi câu đối, và ngắm nhìn toàn cảnh sông núi trùng điệp, lòng người dần tĩnh lặng.
Tại khuôn viên chùa Tường Vân, đứng dưới tán cây cổ thụ, du khách có thể ngắm nhìn giếng Ngọc, giếng Mắt Rồng, và lắng nghe tiếng nước róc rách, cảm giác như thời gian chậm lại. Tượng đài Hưng Đạo Đại Vương và bức phù điêu gốm dài 45 m khiến nhiều người trầm trồ trước sự tài hoa của các nghệ nhân và tinh thần bất khuất của cha ông.
Đền Cao An Phụ là sự hòa quyện giữa lịch sử, tín ngưỡng, nghệ thuật và thiên nhiên. Với kiến trúc tiền nhất hậu đinh uy nghi, tượng đài Hưng Đạo Đại Vương hùng tráng, bức phù điêu gốm khổng lồ và cảnh quan núi rừng hữu tình, đây là điểm đến lý tưởng cho những ai muốn tìm hiểu lịch sử triều Trần, chiêm bái danh tướng Trần Quốc Tuấn và tận hưởng không gian thiên nhiên tĩnh lặng.
